واکسن ها جان انسان ها را نجات می دهند

(© Andrew Caballero-Reynolds/AFP/Getty Images)
این لوله آزمایش حاوی یک واکسن بالقوه کووید-١٩ است که توسط شرکت نوواواکس در راکویل، مریلند توسعه داده شده است. (© Andrew Caballero-Reynolds/AFP/Getty Images)

واکسن ها به کنترل و حتی ریشه کنی بسیاری از بیماری های مرگبار، ازجمله فلج اطفال و آبله کمک کرده اند. مبتکران در ایالات متحده، آلمان، بریتانیا و سایر کشورها واکسن های ایمن و مؤثری را ضد کووید-١٩ توسعه داده اند که به مبارزه با همه گیری این بیماری کمک می کنند.

شرکت داروسازی آمریکایی مُدرنا و شرکت بایون تِک مستقر در آلمان، با مشارکت شرکت فایزر مستقر در ایالات متحده، نخستین واکسن مبتنی بر آراِن اِی (mRNA) را توسعه داده اند که در پیشگیری از کووید-١٩ بسیار مؤثر بوده است. تولیدکننده آمریکایی جانسون اند جانسون واکسن تک دوزی را توسعه داده است که همچنین به کاهش موارد ابتلا به کووید-١٩ در سطح جهانی کمک می کند.

ایالات متحده ۶۱۰ میلیون دوز واکسن را به کشورها و اقتصادها با درآمد کم و متوسط اهدا می کند. بیشتر کمک ها از طریق تسهیلات کوواکس (COVAX)، یک مشارکت بین المللی اختصاص یافته به توزیع عادلانه واکسن ها انجام می گیرند. ایالات متحده همچنین در حمایت از کوواکس، ۴ میلیارد دلار به اتحادیه واکسن Gavi اعطا کرده است.

پرزیدنت بایدن گفته است که آمریکا “زرادخانه واکسن” برای جهان خواهد بود، و این امر مبتنی بر سرمایه گذاری های ایالات متحده در تحقیقات زیست پزشکی و تلاش های مبتکران در چندین دهه برای کنترل و ریشه کنی بیماری های عفونی در سراسر جهان تحقق پذیر می باشد.

پیش از کشف واکسن فلج اطفال در ١٩۵۵ توسط دکتر جوناس سالک، پزشک، پژوهشگر و ویروس شناس آمریکایی این بیماری سالانه صدها هزار کودک را فلج می کرد. بنا به داده های مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری های ایالات متحده (CDC)، موارد ابتلا به این بیماری بین ١٩۸۸ و ٢۰١٣ به میزان ٩٩ درصد کاهش یافته اند. با تداوم واکسیناسیون، فلج اطفال می تواند به بیماری بعدی تبدیل شود که کاملاً ریشه کن شده است.

پیش از توسعه واکسن سرخک توسط جان ایندرز، دانشمند زیست پزشکی و برنده جایزه نوبل آمریکایی در ١٩۶٣ سالانه نزدیک به ۶‚٢ میلیون نفر در سراسر جهان به این بیماری جان می باختند. بنا به داده های مراکز کنترل و پیشگیری، امروزه با تقریبا ١۴٢ هزار مورد مرگ و میر در سطح جهانی، موارد کمتری از این بیماری گزارش می شوند.

همچنان پژوهشگران آمریکایی همچنان برای توسعه واکسن ضد سایر بیماری ها در تلاشند:

سندروم تنفسی خاورمیانه (MERS)

شناسایی پادتن های مرس در شتر یک کوهانه توسط دانشمندان، گام مهمی به سوی توسعه واکسن بود. (© Hiro Komae/AP Images)

سندروم تنفسی خاورمیانه یا مرس که نخست در سال ٢۰١٢ در عربستان انسان ها را مبتلا کرد، در ٢۰١۴ در ایالات متحده شیوع یافت. دانشمندان به شیوه عملکرد ویروس MERS-CoV پی برده اند و شروع به توسعه واکسن های بالقوه ضد این بیماری کرده اند.

به گفته مؤسسه ملی آلرژی و بیماری های عفونی (NIAID) واکسن های بالقوه کووید-١٩ به سرعت به مرحله آزمایش های بالینی راه یافتند چرا که طبق الگوی یک واکسن مرس طراحی شدند.

ابولا

Health care worker injecting person in arm (© Pamela Tulizo/AFP/Getty Images)
یک کارکن بهداشتی در گوما، جمهوری دموکراتیک کنگو در نوامبر ٢۰١٩ به دکتر ژان-ژک اِمیوبه تمفوم واکسن ابولا تزریق می کند. (© Pamela Tulizo/AFP/Getty Images)

ویروس ابولا می تواند موجب تب شدید، خونریزی داخلی و حتی مرگ شود. این ویروس از طریق مایعات بدن از یک فرد به فرد دیگر منتقل می شود. این بیماری بیشتر در آفریقا، ازجمله جمهوری دموکراتیک کنگو و گینه در ۲۰۲۱ گسترش یافته است.

سازمان های تنظیم کننده آمریکایی و اروپایی اخیرا مجوز ساخت واکسن ابولا  ضد سویه زئیر این بیماری را برای میرک، شرکت داروسازی آمریکایی تأیید کردند. از زمان آغاز شیوع ابولا، ایالات متحده بزرگترین اهدا کننده کمک به اقدامات ضد ابولا و حمایت از فعالیت های کشورها برای آماده سازی و واکنش بوده است.

زیکا

Closeup of mosquito feeding on human (© James Gathany/CDC/AP Images)
پشه تب زرد ناقل بیماری هایی مانند زیکا، چیکونگونیا، تب دنگ و دیگر بیماری های عفونی است. (© James Gathany/CDC/AP Images)

ویروس زیکا عمدتا توسط پشه ها منتقل می شود و در ٢۰١۵ و  ٢۰١۶ باعث  ایجاد بیماری های مادرزادی در نوزادان نیمکره غربی شد.

مؤسسه پژوهشی ارتش والتر رید وابسته به وزارت دفاع ایالات متحده پیشرفت سریعی جهت توسعه واکسن زیکا انجام داده است و آزمایش های بالینی را در اواخر سال ٢۰١۶ آغاز کرد.

دانشمندان مؤسسه ملی آلرژی و بیماری های عفونی یک واکسن تجربی را توسعه دادند و در مارس ٢۰١٧ مرحله آزمایش بالینی آن را آغاز کردند.

مالاریا

یک کارمند بهداشتی در سپتامبر ٢۰١٩ در هما بی، کنیا به یک کودک واکسن مالاریا تزریق می کند. (© Joseph Oduor/AP Images)

مالاریا، بیماری دیگری که توسط پشه انتقال می یابد، ۴‚٣ میلیارد نفر یعنی بیش از نیمی از جمعیت جهان را تهدید می کند. پیش از راه اندازی ابتکار ریاست جمهوری برای مبارزه مالاریا توسط پرزیدنت جورج بوش در ٢۰۰۵،  سالانه ٧۰۰ هزار نفر درآفریقا جان خود را به این بیماری می باختند. در ٢۰١٧ از طریق گسترش توزیع داروهای درمانی و اقدامات پیشگیرانه مانند ارائه پشه بند، شمار موارد مرگ و میر ناشی از مالاریا به نیم یعنی تقریبا به ٣۰۰ هزار نفر کاهش یافت.

پژوهشگران آمریکایی همچنین بخشی از تلاش بین المللی برای تولید واکسنی هستند که در پیشگیری از مالاریا در کودکان ۵ تا ۱۷ماهه ۷۷ درصد موثر بوده است.

سل

در حالیکه پژوهشگران به دنبال یک واکسن جدید هستند، دانشمندان واکسن های سل و فلج اطفال را مجددا مورد بررسی قرار دادند تا ببینند که آیا در برابر کووید-١٩ اثر دارند یا نه. (© AP Images)

بیماری سل ناشی از یک باکتری است که به ریه ها حمله می کند. این بیماری از طریق هوا هنگام عطسه یا سرفه یک فرد مبتلا به دیگران منتقل می شود. سل هر سال ۵‚١ میلیون نفر را می کشد و از ایدز به عنوان مهلک ترین بیماری عفونی جهان پیشی گرفته است.

یک واکسن موجود اثر محدودی دارد. به همین دلیل است که مؤسسه ملی آلرژی و بیماری های عفونی هزینه پژوهش واکسن و دارو را تامین می کند. چندین واکسن بالقوه در تحقیقات و آزمایش های حیوانی کارآیی نشان داده اند و وارد مرحله آزمایش های بالینی شده اند.

این مقاله قبلاً در ۲۳ آوریل ۲۰۲۰ منتشر شده بود.