Dini özgürlükleri korumak: ABD’nin Öncelik Verdiği Bir Konu

Dünya çapında dini özgürlükleri ileri bir aşamaya taşımak,  Amerika Birleşik Devletleri’nin yüksek derecede öncelik verdiği bir konu ve zorlu bir iş. Birçok ülkede insanlar dini inançları yüzünden zulme uğramakta ve hapse girmekte.

Bu durum, Dışişleri Bakanlığı’nın dini özgürlüğün izlendiği, her yıl yayımlanan Uluslararası Dini Özgürlük Raporu’nu bu kadar önemli kılmaktadır.

Dışişleri Bakanı Mike Pompeo 2018 raporunun yayımlanması üzerine 21 Haziran’da “Bizzat önem verdiğimiz o büyük özgürlükleri dikkate alacak olursak; her ülkenin meydanlarında dini inançların savunuculuğunu yapmak, Amerika açısından bir sorumluluk..” demiştir.

İyi Haber

Pope Francis, Mohammed bin Zayed Al Nahyan, Mohammed bin Rashid Al Maktoum (© Kamran Jebreili/AP Images)
Birleşik Arap Emirlikleri 2019’da Papa Francis’i ağırladı, bir papa, Arap Yarımadası’nı ilk defa ziyaret ediyor… (© Sakchai Lalit/AP Images)

Uluslararası Dini Özgürlük Raporu, dünya çapındaki suistimalleri takip etmekte ve 2018’de gerçekleşen aşağıdakilere benzer olumlu gelişmeleri aktarmaktadır:

  • Özbekistan, özgürlükler üzerindeki mevcut kısıtlamaları hafifleten ve dini mahkumları serbest bırakan dini özgürlükler “yol haritası”’nı uygulamaya koydu.
  • Pakistan Yargıtay’ı Hıristiyan olan Asia Bibi’yi dine küfretme suçlamalarından beraat ettirdi. Asia Bibi ölüm hücresinde 8 yıl kalmıştı.
  • Türkiye, inancı yüzünden mahkum edilen Papaz Andrew Brunson’u, Başkan Trump’ın teşvikiyle serbest bıraktı.

Pompeo “Özgürlükler konusunda kat edilen bu ilerlemeleri hoş karşılıyoruz fakat çok daha fazlasını talep ediyoruz.” demiştir.

Bir dizi kan dondurucu suistimal

Çin ibadet edenler için güvenli olmayan bir ülke. Pompeo “Hükümetin, (Falun Gong inancına mensup kişiler, Hristiyanlar ve Tibet Budistleri gibi) birçok inançtan insana yoğun bir zulüm uygulaması artık norm halini almıştır.” demiştir.

Çin, 1 milyona yakın Uygur, etnik Kazak, Kırgız ve diğer Müslümanları, istekleri dışında Sincan Eyaleti’ndeki kamplarda tutmaya devam ediyor. Bu kamplarda bireyler etnik kimliklerini, dini inançlarını ve kültürel uygulamalarını terk etmeye zorlanmaktadır.

Bakan, bu yıl yayımlanan raporda Sincan’da gerçekleşen suiistimalleri belgeleyen özel bir bölüm bulunduğunu belirtmiştir.

Woman wearing black head covering and coat (© Lefteris Pitarakis/AP Images)
İstanbul’daki Uygurlar, Çin hükümetinin anavatanları olan Çin’in Sincan Eyaleti’nde Uygur Müslümanlarına yaptığı suistimalleri protesto etti. (© Lefteris Pitarakis/AP Images)

İran’da 2018’de yüzlerce Gonabadi Sufisi tutuklandı. Hristiyanlar, Yahudiler, Sunni Müslümanlar, Bahailer, Zerdüştler ve azınlıktaki dini grupların diğer üyeleri de ülkedeki suistimalin mağdurları arasında yer alıyor.

Rohingya Müslümanları, Myanmar ordusunun uyguladığı şiddete maruz kalmaya devam ediyor.

Afganistan’da İslam’ın radikal yorumlarına katılmayan gayrimüslimler ve Sunni Müslümanlar Taliban ve IŞİD’le bağlantılı İslami gruplar tarafından katledildi.

Pompeo, “Geçmiş yıllarda olduğu gibi raporumuz, baskıcı rejimler, şiddete eğilimli radikal gruplar ve vatandaşların yaptığı bir dizi kan dondurucu suistimali teşhir etmektedir.” dedi.

Dışişleri Bakanlığı bu raporu, her yıl 1998 yılına ait Uluslararası Dini Özgürlük Yasası’na uygun olarak sunmaktadır.

Yaklaşan dini özgürlük kararı

Raporun çıkışı, Bakanlığın Temmuz ortasında düzenleyeceği ve bu yıl ikincisi gerçekleştirilecek olan Dini Özgürlüğü İlerletmeye Yönelik Zirve’yle ilgili bilgi veriyor. Zirve’ye bine yakın katılımcı bekleniyor. Pompeo, geçen yıl gerçekleştirilen toplantıyı, ” birlikteliğin harikulade bir şekilde ortaya konulması; her inanç grubundan insanın en temel insan hakları için ayağa kalkması” şeklinde nitelendirmiştir.

Dini Özgürlükler Özel Elçisi Sam Brownback, “Amerika Birleşik Devletleri’nin dini özgürlüğü teşvik etmesi için içinde bulunduğumuz andan daha uygun bir zaman olduğuna inanmıyoruz.” demiştir.